Perkusja
Podział instrumentów perkusyjnych
Instrumenty perkusyjne dzielą się na dwie podstawowe grupy:
instrumenty o określonej wysokości dźwięku - np.: dzwonki, wibrafon, ksylofon, dzwony rurowe, dzwony, kotły, timbalesy.
instrumenty o nieokreślonej wysokości dźwięku - np.: bat, bongosy, claves, gong, kastaniety, marakasy, talerze,
tamburyn, tom-tomy, trójkąt.
Następny podział to podział na instrumenty:
krótkobrzmiące - bat, bębny, ksylofon, tom-tomy, kastaniety, claves, tamburyn, marakasy.
długobrzmiące - wibrafon, dzwonki, dzwony, dzwony rurowe, kotły.
Notacja
Nie wtajemniczeni często się zastanawiają jak można grać na perkusji z nut.
Oczywiście jeśli chodzi o instrumenty perkusyjne o określonej wysokości dźwięku - z tym nie ma problemu. Zapis w
tym przypadku wygląda tak samo jak zapis nutowy każdego innego instrumentu. Jeśli chodzi o drugą grupę instrumentów
perkusyjnych - tych o nieokreślonej wysokości dźwięku sprawa wygląda nieco inaczej - ale nie prawdą jest, że nie
ma w tym przypadku zapisu nutowego. Służą temu specjalne notacje.
Zestaw perkusyjny:
Najbardziej typowy zestaw perkusyjny składa się z:
bębna basowego (inne nazwy to : stopa, bass drum, wielki bęben, taktowy, centralka)
werbla (mały bęben, snare drum)
tom-tomów (zazwyczaj dwóch; inne nazwy to: półkotły)
floor-tomu (inne nazwy to: studnia, duży tom-tom, kocioł)
talerzy (zazwyczaj dwa - ride i crash; inne nazwy to: blachy, czynele)
hi-hatu (dwa talerze na jednym statywie, za pomącą stopy można grac na hi-hacie w różnych konfiguracjach,
np.: przy zamkniętych dwóch talerzach, przy otwartych talerzach, grać nogą uderzając talerzem o talerz itd.)
To wszystko plus statywy do talerzy i bębnów daje podstawowy zestaw perkusyjny.
Na zestawie gra się pałkami (zazwyczaj wykonanymi z drewna).
Naciągi (membrany, skóry)
Naciąg bębna to membrana nałożona na wierzch bębna (często także na spód), kiedyś wykonywana ze skóry, teraz z
plastyku lub innych tworzyw sztucznych. W tą membranę właśnie, uderza sie pałką perkusyjną. Bębny wyposażone są
w obręcze, którymi dociska sie membranę do korpusu bębna i za pomocą śrubek można napinać naciąg. Im bardziej
naciąg naprężony tym dźwięk jest wyższy.
Bęben basowy (stopa)
Największy bęben w całym zestawie charakteryzujący się mocną konstrukcją i niskim brzmieniem. Daje podstawę rytmu.
Najczęstsze rozmiary to 22" średnica na 16" głębokość. Są także mniejsze i większe rozmiary od 18" do 26" średnicy.
Werbel
To instrument, który wraz ze stopą stanowi najważniejszą część zestawu. Werblowi i sztuce grania na werblu stawia
się największe wymagania. Od niego powinno się zaczynać naukę gry na perkusji. Na budowę werbla składa się:
drewniany lub metalowy korpus, naciągi (dolny i górny), obręcze przyciskające membrany, system śrub napinających
naciągi, sprężyny rezonujące (przylegające do dolnego naciągu, dające charekterystyczny efekt szumu), mechanizm
napinający sprężyny. Standardowe werble mają zazwyczaj średnicę 14" i głębokość 5, 5 cala. Są także werble głębokie
(o głębokości 6") i werble piccolo dające znacznie wyższe dźwieki przy udeżaniu niż werble głębsze (głębokość 4").
Tom-tomy i Floor tom (studnia)
Są to instrumenty przydzielone do grupy o nieokreślonej wysokości dźwięku jednak przy dobrze wystrojonych
tom-tomach jest możliwe określenie dźwięku. Przy kilku tom-tomach pozwala to na różny strój poszczególnych tom'ów.
Zwykle stroi się je między sobą o kwartę lub tercję. Najczęstsze rozmiary tom-tom'ów: 12"x8", 13"x9", 14"x14";
floor-tomy są większe: 16"x18".
Rodzaje talerzy perkusyjnych
Wielu początkujących perkusistów ma problem z rozponawaniem poszczególnych składników w zestawie perkusyjnym.
Oczywiście rodzajów talerzy (poza wymienionymi poniżej - najbardziej popularnymi) jest bardzo wiele dlatego tu
opisujemy te najbardziej popularne.
Crash
Ride
Hi-hat
Splash
China
Bell
Talerz to bardzo ważny instrument w zestawie perkusyjnym. To one nadają większość górnych dźwięków podczas grania
na perkusji. Hi-hat i ride nadają rytmowi motorykę, a crashem znakomicie można podkreślić mocniejsze miejsca w
danym utworze. Wg mnie dobre blachy to więcej niż połowa sukcesu w zestawie. Jednym słowem - nawet kiepskie bębny
zabrzmią dobrze gdy bedziemy mieli kilka naprawde dobrych talerzy. W sytuacji odwrotnej, gdy mamy dobre bębny i
kiepskiej klasy blachy - bywa z tym różnie. Ale zazwyczaj nie ma najlepszego efektu.
Same talerze wyrabiane są w różny sposób i z różnych materiałów. W większości przypadków najwięksi producenci
strzegą pilnie tajemnicy mieszania stopów metali oraz samego procesu tworzenia instrumentu co nadaje ich produktom
unikalne brzmienie najczęściej nie do podrobienia przez konkurencję :).
Do produkcji talerzy używa się najcześciej: miedzi, brązu, mosiądzu, czasem nawet cienkich warstw złota (jak w
przypadku talerzy Istanbul Agop).
Instrumenty wytwarza się automatycznie (taśmowo), gdzie maszyna nadaje kształt, obrabia, toczy i poleruje talerz
lub blacha jest kuta ręcznie (Hand Made). Na ręcznej roboty blachach czesto widać jeszcze ślady po uderzeniach
młotka, tu człowiek ma całkowitą kontrolę nad brzmieniem blachy. Zastrzegam, że nie ma jednak żadnej zasady, które
blachy są lepsze - zależy to tylko i wyłącznie od osobistych upodobań muzyka. Jedni wolą blachy Hand Made a inni
wolą blaszki z taśmy.
Inną grupą blach są blachy sygnowane nazwiskami znanych artystów. Te talerze mają bardzo "osobiste" brzmienie, są
projektowane wg zaleceń i wskazówek danego perkusisty. Są to bardzo oryginalne instrumenty zarówno pod względem
dźwięku jak i wyglądu:).
Crash - Zazwyczaj blaszki w rozmiarach od 13" do 19" (16"; 17" najbardziej popularne). Służą najczęściej do
akcentowania, podkreślenia mocniejszej cześci rytmu. Crashe cieńsze i lżejsze odpowiadają szybciej, mają nieco
krótszy wydźwięk i dają więcej wysokich tonów. Crashe cięższe i grubsze odpowiadają wolniej. Są za to głośniejsze
i mają mocniejszy atak. Istnieje pewna odmiana crashy, która sie nazywa crash/ride - i jak łatwo można się domyśleć
spełnia rolę obydwu typów talerzy - crasha i ride'a.
Ride - Rozmiary od 18" do 24" (20" najpopularniejszy). Jest to drugi (oprócz hi-hatu) talerz do grania
rytmów i do utrzymywania ich motoryki poprzez regularne (lub nieregularne) wybijanie pewnych wartości rytmicznych.
Grubszy ride znacznie podnosi selektywność dźwięków.
Można na ride grać na dwa sposoby - grając w obszar zewnętrzny lub grając po główce talerza (kopułka, dzwonek)
jakie sa różnice - sprawdź sam. Jeśli chodzi o wygląd to ride jest podobny do crash'a jednak jest od niego znacznie
większy, cięższy, grubszy i najczęściej posiada wyraźniejszą kopułkę.
Hi-Hat - są to dwa talerze, założone na statyw z pedałem, którym można otwierać lub zamykać hi-hat.
Przy zamkniętych talerzach dźwięk jest cichy, krótki i selektywny. Gdy talerze są otwarte dźwięk jest głośny i
agresywny. Spróbuj grać otwierając i zamykając hi-hat - sam zobaczysz jekie efekty można wydobnyć z tych dwóch
talerzyków. Najczęściej stosowane rozmiary hi-hatu to 14" i 13" istnieją jednak także mniejsze wymiary np. 10"
czy 12".
Splash - Malutkie talerzyki w rozmiarach zazwyczaj od 6" do 12". Dźwięk, który wydają kojarzy się z samą
nazwą blaszki czyli "plusk" :)) Najcześciej jest wykorzystywany do szybkich i krótkich akcentów.
China - Jak sama nazwa wskazuje jest to rodzaj talerza wywodzącego się z Chin. Brzmi bardzo orientalnie,
trochę jak gong - z tym, że nie tak łagodnie. Jest to bardzo agresywny i głośny talerz. Można go używać jako blachy
do efektów lub do mocnego akcentowania. Ma bardzo charakterystyczny wygląd - bo przypomina powyginany na drugą
stronę talerz :)). Co do podwieszania na statywie - jest to sprawa indywidualna jak sobie powieszisz chine -
kopółką do góry czy do dołu. To nie ma większego znaczenia. Najczęściej wykorzystywane rozmiary to 18" i 20".
Są też małe rozmiary od 14".
Bell (dzwonek) - Bardzo ciekawy talerzyk. Malutki jak splash jednak o zupełnie innym dźwięku. Najprościej
mówiąc to tak jakbyśmy wycieli z ride'a samą kopułkę. Podobnie też brzmi - jednak wyraźniej.
Źródło: http://perkusja.rockmetal.art.pl/
