Trąbka
Instrument dęty blaszany. Najpopularniejszy z tej grupy instrumentów, do których należą także: róg (waltornia),
puzon, tuba i wiele innych. Typowym strojem trąbki jest B, lecz znane są także trąbki w C, Es, D lub A. Skala
instrumentu: (zakres dźwięków muzycznych) od e do c3. Oprócz zwykłej trąbki znane są i używane takie odmiany
jak:
Słowo trąbka, zdrobnienie od trąba, pochodzi z włoskiego tromba mającego to samo znaczenie co polski odpowiednik.
Typowa trąbka o stroju BWspółczesna trąbka składa się z metalowej rury, najczęściej wykonanej z brązu lub mosiądzu,
rzadziej z metali szlachetnych. Rura skręcona jest w pętlę. Z jednej strony zakończona kielichowym lub stożkowym
ustnikiem, a z drugiej rozszerzeniem w kształcie dzwonu. Zespół trzech zaworów otwiera lub zamyka alternatywne
drogi przepływu powietrza, umożliwiając zmianę wysokości dźwięku. Trąbka wyposażona jest także w jeden lub więcej
zaworów pozwalających usuwanie gromadzącej się wilgoci (śliny grającego i skroplonej pary wodnej). Strojenie trąbki
polega na drobnej regulacji długości głównej pętli. Brzmienie trąbki w dużej mierze zależne jest od techniki gry
i może być łagodne i melodyjne bądź ostre i wibrujące. Zastosowanie tłumików pozwala na zmianę barwy dźwięku.
Trąbka Piccolo z dwoma końcówkami (dłuższa dla stroju w A)Współczesna trąbka znana jest w swej formie od 1813 roku,
kiedy to wyposażono ją w zawory. Jednocześnie dopiero wtedy trąbka stała się praktycznym i stosunkowo łatwym w grze
instrumentem. Wczesna trąbka, wywodząca się z archaicznych instrumentów blaszanych bardziej przypominała
współczesny róg (waltornię) niż dzisiejszą trąbkę. Pozbawiona zaworów i o bardzo ograniczonych możliwościach
technicznych wydobywania czystych dźwięków muzycznych używana była do grania fanfar. Dopiero w XVII i XVIII wieku
wypracowano technikę praktycznej gry na trąbce tzw. Clarino. Polegała ona na takiej grze, by osiągnąć wysoki
rejestr instrumentu gdzie dźwięki szeregu harmonicznego, rozłożone są tak gęsto, że pokrywają cała skalę. Trąbkę
clarino wykorzystywali w swych kompozycjach tacy kompozytorzy epoki baroku jak Jan Sebastian Bach, Leopold Mozart
czy George Frideric Handel. Gra na trąbce clarino, niezwykle trudna i wymagająca umiejętności technicznych, stała
się bardzo intratnym zawodem. "Trąbkarze" byli najlepiej opłacanymi instrumentalistami swych czasów. Nic, zatem
dziwnego, że gildie zrzeszające tych instrumentalistów stały się zamkniętymi klubami, do których z zasady
dopuszczano potomków i krewnych muzyków w nich się wywodzących.
W połowie XVIII wieku znaczenie trąbki w muzyce zaczęło się zmniejszać. Mimo prób ulepszenia instrumentu, nie
osiągnięto liczących się rezultatów. Udoskonalenie instrumentu, które przetrwało, polegało na zmianie kształtu
ustnika na płytszy, co w pewnym stopniu ułatwiło grę na instrumencie. Inną próbą było zmiana konstrukcji trąbki i
wynalezienie tzw. Trąbki suwakowej, mającej tę samą zasadę działania co puzon. Rozwiązało to problem wydobywania
dźwięku, lecz uczyniło trąbkę stosunkowo powolnym instrumentem, uniemożliwiając grę w szybkich tempach. Trąbka
suwakowa sporadycznie używana jest do dziś. Inną próbą byłą poczyniona przez Antona Wieldigera w 1801
wyprodukowania trąbki z klapami na wzór klarnetu. Próba okazała się nieudana. Instrument okazał się niezdolny do
wykonywania dźwięków w dostatecznie szerokim zakresie. Dopiero wprowadzenie zaworów w 1813 uczyniło trąbkę
praktycznym instrumentem. Aczkolwiek partię trąbki umieszczali w swych kompozycjach tacy kompozytorzy jak Hector
Berlioz, Giuseppe Rossini czy Igor Strawiński, trąbka nie wróciła do swej świetności z czasów clarino. Dopiero w
latach czterdziestych XX wieku nastąpił renesans instrumentu za sprawą muzyków jazzowych. Odkryli oni wyjątkowe
cechy tego instrumentu i rozciągnęli jego możliwości. Techniki gry wypracowane przez muzyków jazzowych były często
adaptowane przez muzyków grających repertuar klasyczny.
Kornet (wł. cornetto) - instrument dęty blaszany z grupy aerofonów ustnikowych podobny do trąbki.
Powstał z dawnego rogu pocztyliońskiego. Stosuje się na nim wentyle tłokowe. W obecnej formie znany we Francji od
ok. 1830 roku. Skala harmoniczna dźwięków kornetu: e-c3. Linię melodyczną zapisuje się w kluczu wiolinowym.
Posiada trzy wentyle. Większa menzura niż trąbki powoduje "cieplejszy" ton instrumentu. Ma większe możliwości
techniczne niż trąbka. W orkiestrach dętych (rzadziej symfonicznych) kornetowi często powierza się linię melodyczną.
Palcowanie na Trąbkę i Kornet.
Źródło: wikipedia