Tuba
Instrument dęty blaszany z grupy aerofonów ustnikowych.
Największy i o najniższym stroju spośród tej rodziny instrumentów. Standardowa skala
instrumentu (zakres dźwięków muzycznych od E do d1. Doświadczony instrumentalista potrafi
rozciągnąć skalę do granic od do g1. Tuba składa się z długiej rury rozpoczynającej się
ustnikiem, wielokrotnie zwinietej, rozszerzającej się stożkowo i zakończonej czarą głosową.
W zależności od szeregu alikwotów rozróżniamy rodzaje tuby: basową w stroju es i f,
kontrabasową w stroju b i c. Do współczesnej rodziny tub zaliczamy także eufonium i jako
tubę tenorową.Tuba wagnerowska nie należy do rodziny tub. Ryszard Wagner, któremu w
tetralogii Pierścień Nibelunga (wykonanej po raz pierwszy w 1876 roku) potrzebne było
uroczyste, nieznanej dotąd jakości brzmienie - zasugerował zbudowanie instrumentu
pośredniego pomiędzy rogiem a tubą.
Instrument ten posiadał kształt tuby - lejkowaty
ustnik - podobny do stosowanego w rogu i cztery wentyle przeznaczone do obsługiwania lewą
ręką, ponieważ na tych tubach grali waltorniści. Zazwyczaj tuby zwijane są w kształcie
elipsy z czarą umieszczoną po lewej stronie grającego z systemem tłokowym lub zaworami
obrotowymi. Pełną skalę chromatyczną uzyskuje się naciskając odpowiednie wentyle i
obniżając w ten sposób tony alikwotowe. Tuba basowa lub kontrabasowa o kształcie
zaokrąglonym owijającym grającego to helikon. Amerykańską odmianą helikonu jest instrument
z dużym dźwięcznikiem, znajdującym się nad głową grającego. Skonstruowany on został w 1898
r. według pomysłu kapelmistrza i kompozytora Johana Philippa Sousa i stąd nazwany
suzafonem.
Suzafon - instrument dęty blaszany z grupy aerofonów ustnikowych, odmiana helikonu o
bardzo dużej czarze głosowej znajdującej się nad głową grającego. Skonstruowany on został
w 1898 r. według pomysłu kapelmistrza i kompozytora Johana Philippa Sousa i stąd nazwany
suzafonem (potocznie w orkiestrach dętych zwany słoneczko).Najczęściej używany w stroju B
rzadziej w Es, używany w wielkich orkiestrach dętych oraz w orkiestrach tanecznych,
dixilandowych i muzyce jazzowej.
Historia tuby ściśle wiąże się z powstaniem pierwszych instrumentów dętych. Przodków tuby należy doszukiwać się w
rzymskiej tubie zwanej tuba romana, jej odmianie z czasów rewolucji francuskiej tubie curva, a także rodzinie
instrumentów zwanych cynkami do której należy serpent, oraz ofiklejda.
W latach 20-tych XIX w., po wynalezieniu
zaworu wielu producentów, m.in. "Stölzel" rozpoczęło produkcję dętych zaworowych instrumentów. Pomysł zbudowania
tuby pierwszy wysunął Wilhelm Wiprecht - kapelmistrz armii pruskiej, a zrealizował go w 1835 r. producent
instrumentów Johann Gottfried Moritz z Berlina. Pierwsza tuba - "Bass-tuba" - pruski patent numer 9121 z 12
września 1835 r. - wyposażona była w nowy typ zaworów także opracowany przez Wiprechta i Moritza nazywany Berliner
Pumpe - krótki tłok zaworowy z dużą średnicą.
Jej szereg harmoniczny rozpoczynał się od F, posiadała pięć zaworów
obniżających tony składowe o 1, 1, 11, 3, 21 tonu. W dziesięć lat po tubie basowej czeski konstruktor instrumentów
dętych Vaclav Franc Červeny zbudował tubę kontrabasową w stroju C i B. Użyto w niej rotujących zaworów
wynalezionych w 1832 r. przez Josefa Reidla z Wiednia. Obydwa systemy do dziś są w użyciu.
Pierwszą kompozycją używającą tuby jest "Uwertura Faust" Ryszarda Wagnera, skomponowana w 1840 r. ale wykonana
dopiero w 1855 r. po znacznych poprawkach dostosowujących ją do orkiestry. Tuba basowa w orkiestrze symfonicznej
po raz pierwszy usłyszana została w 1843 r. w Latającym Holendrze R. Wagnera. Tuba kontrabasowa w 1853-1854 r.
w "Das Rheimgld" tego samego kompozytora.
Palcowanie na Tubę.
Źródło: wikipedia